Chênh lệch xem mắt

Tôi và em trai cùng đi xem mắt. Sau khi về, tôi phàn nàn đối phương "người già lại ít nói", học vấn chỉ dừng ở mức trung cấp. Mẹ tôi khuyên: "Thôi vừa phải thôi, người xuất sắc quá thì con cũng không xứng đâu." Em trai tôi thì lại khá hài lòng với đối tượng xem mắt là thạc sĩ, da trắng mặt xinh, sự nghiệp thành đạt. Mẹ tôi khuyên nó: "Kiểu phụ nữ này liệu có quá mạnh mẽ không? Hay là chọn lại đi?" Tôi đầy mặt chấn kinh. Nhưng em trai tôi học cao đẳng, hiện đang thất nghiệp, còn tôi là thạc sĩ, làm pháp chế chuyên nghiệp... Vì vậy, sau này, khi mẹ tôi lâm trọng bệnh, em trai không trả nổi viện phí, bà đến tìm tôi xin tiền. Tôi vội vàng xua tay điên cuồng. "Con kém xa em trai rồi, nó còn chẳng có tiền, sao con có thể có được?!" 01 Cuối tuần, nắng đẹp, nhưng tâm trạng mẹ tôi rõ ràng còn "rạng rỡ" hơn cả thời tiết. Sáng sớm bà đã lôi tôi ra khỏi chăn. "Mau thu dọn đi, sắp xếp cho hai đứa đi xem mắt rồi, tất cả phải phấn chấn lên cho ta!" Tôi ngáp ngắn ngáp dài, ngay cả mí mắt cũng chẳng buồn nhấc lên. Xem mắt? Lại nữa à. Đối với tôi, đây cơ bản là nhiệm vụ cuối tuần mà mẹ cưỡng chế giao xuống, tính chất chẳng khác gì tổng vệ sinh nhà cửa, không đi không được, mà có đi cũng bằng thừa. Cứ coi như hoàn thành KPI vậy. Tôi chậm chạp rửa mặt, nhìn mình trong gương rồi nhếch môi một cái, ít nhất là trông cho ra dáng. Phía em trai tôi thì động tĩnh không hề nhỏ, hết chọn quần áo lại đến vuốt keo tóc, ai không biết còn tưởng sắp đi thảm đỏ tới nơi. Địa điểm xem mắt hẹn tại một quán cà phê. Tôi đến trước vài phút, đối phương đã có mặt ở đó rồi. Nói sao nhỉ, đại ca à, trông đúng thật là "đại ca". Tuổi tác ước chừng tầm ba mươi lăm, ba mươi sáu, đường chân tóc hơi bị thụt lùi, mặc một chiếc áo Polo cổ áo đã giặt đến ngả vàng, ngồi đó, hai tay đặt ngay ngắn trên đầu gối, vẻ mặt nghiêm nghị. Khung cảnh nhất thời vô cùng gượng gạo. Anh ta không nói nhiều, hỏi một câu, đáp nửa câu, đôi khi dứt khoảng dùng "ừ", "ồ" để thay thế. Đúng thật là điển hình của kiểu "người già lại ít nói". Tôi cố gắng tìm chủ đề, từ thời tiết chuyển sang công việc, rồi từ công việc sang sở thích. Anh ta uống ly nước lọc có lẽ đã nguội ngắt, ánh mắt lơ đãng. Tôi biết được anh ta tốt nghiệp trung cấp, hiện đang làm công nhân kỹ thuật tại một xưởng nhỏ, điều kiện gia đình bình thường, bố mẹ thúc giục rất gắt. Còn tôi, tốt nghiệp thạc sĩ, làm pháp chế tại một công ty khá tốt, thu nhập ổn định. Giữa hai chúng tôi, thứ ngăn cách có lẽ không chỉ là tuổi tác và học vấn, mà là cả một thế giới. Ngôn ngữ chung? Không tồn tại. Uống xong cà phê, tôi lịch sự tìm một cái cớ rồi chuồn lẹ. Không thể nói là ngồi trên đống lửa, nhưng đúng là cảm giác mỗi giây trôi qua dài tựa thiên thu. Về đến nhà, mẹ tôi đang vắt chân chữ ngũ, vừa cắn hạt dưa vừa xem tivi. Thấy tôi về, bà cũng chẳng buồn ngước mắt lên. "Thế nào rồi?" Tôi quăng túi lên sofa, bực bội nói: "Chẳng ra sao cả." "Cái gì gọi là chẳng ra sao?" Bà cuối cùng cũng chịu dời tầm mắt khỏi tivi, dùng ánh nhìn dò xét đánh giá tôi từ trên xuống dưới. "Người ta không tốt ở chỗ nào?" "Chỗ nào cũng không tốt!" Tôi có chút bực bội, "Tuổi tác lớn hơn con cả một giáp! Học vấn trung cấp, nói chuyện với con kiểu gì? Suốt buổi chỉ là cuộc đối thoại gượng gạo, con sắp khai hết cả tổ tông mười tám đời ra rồi mà anh ta vẫn chưa thốt nổi quá ba chữ!" Mẹ tôi nhả vỏ hạt dưa vào thùng rác, phát ra một tiếng "pạch" giòn tan. "Ta nói cái đứa này, chính là mắt nhìn quá cao!" Bà bắt đầu trách móc tôi: "Tuổi lớn chút thì đã sao? Người lớn tuổi mới biết thương người! Học vấn thấp chút thì đã sao? Học thấp mới chịu khó làm ăn! Con tưởng con là ai chứ? Tiên nữ hạ phàm à? Vừa phải thôi!" Bà dừng lại một chút, giọng điệu mang theo vẻ khinh miệt mà tôi vô cùng quen thuộc. "Hơn nữa, thế là vừa đẹp rồi, con còn muốn tìm kiểu người như thế nào? Có xuất sắc đến đâu thì con cũng không xứng đâu!" Toàn thân tôi cứng đờ, máu nóng xông thẳng lên đỉnh đầu. 02 Đúng lúc này, cửa mở, em trai tôi về tới. Mặt nó rạng rỡ như hoa, đi đứng cũng thấy đầy tự tin, vẻ đắc ý trên mặt cách tám trăm mét cũng có thể ngửi thấy được. "Mẹ! Con về rồi đây!" Giọng nó vang dảng, đầy vui sướng. Mẹ tôi lập tức đổi sang bộ mặt tươi cười, tốc độ lật mặt nhanh chẳng kém gì kịch Xuyên. "Ôi chao, con trai về rồi! Mau ngồi mau ngồi! Có khát không? Để mẹ rót nước cho!" Bà niềm nở đón lấy, hỏi han ân cần. "Thế nào hả con trai? Cô bé hôm nay được đấy chứ?" Em trai tôi ngồi phịch xuống sofa, vắt chân chữ ngũ, đắc ý nói: "Ừm, cũng tạm ạ." Nó hắng giọng, bắt đầu màn phát biểu "khoe khoang" của mình. "Thạc sĩ tốt nghiệp, da dẻ cũng trắng trẻo, làm quản lý tại một công ty nước ngoài, sự nghiệp coi như cũng thành đạt." Nó chép miệng, dùng tông giọng đầy vẻ miễn cưỡng bổ sung thêm: "Ừm... tạm xứng với con." Tôi: "..." Thật sự tức đến bật cười. Em trai tôi, một kẻ tốt nghiệp cao đẳng, dựa vào việc mẹ nhờ vả quan hệ tìm cho mấy công việc, việc nào cũng làm không quá vài ngày, chê mệt chê ít tiền, hiện đang thản nhiên ở nhà ăn bám như một đứa trẻ khổng lồ. Vậy mà dám nói một mỹ nhân thạc sĩ da trắng mặt xinh, sự nghiệp thành đạt là "tạm xứng" với nó? Thế giới này có quy luật nào mà tôi không biết không? Rốt cuộc là ai cho nó sự tự tin đó vậy? Lương Tĩnh Như à? Phen này chắc chắn mẹ tôi sẽ mắng nó y như cách bà mắng tôi thôi. Tôi khoanh tay trước ngực, chờ xem nó bị phê bình. Nhưng không ngờ, sau khi nghe xong, mẹ tôi chẳng những không thấy con trai mình đang nằm mơ giữa ban ngày, mà ngược lại còn nhíu mày vẻ tán đồng. "Nghe chừng kiểu phụ nữ này có khi quá mạnh mẽ rồi?" Bà lo lắng nhìn đứa con quý tử của mình. "Phụ nữ mạnh mẽ rất khó kiểm soát, sau này ở nhà, chẳng phải sẽ cưỡi lên đầu lên cổ con sao?" Bà vỗ vỗ vào cánh tay em trai, giọng đầy tâm huyết. "Hay là... để mẹ xem thêm cho con nhé? Chúng ta không vội, cứ từ từ chọn, kiểu gì cũng tìm được người vừa ý thôi, vừa xinh đẹp lại thạo việc, còn phải dịu dàng nghe lời nữa!" Tôi đứng bên cạnh, nghe cuộc đối thoại của hai mẹ con họ, chỉ cảm thấy một luồng khí lạnh xộc thẳng từ lòng bàn chân lên tận đỉnh đầu. Tôi hiểu rồi. Thật sự, hoàn toàn hiểu rồi. Trong mắt mẹ tôi, tôi - một đứa con gái tốt nghiệp thạc sĩ, công việc ổn định, kinh tế độc lập - thậm chí còn "không xứng" với một thanh niên lớn tuổi học trung cấp. Mà đứa con trai tốt nghiệp cao đẳng, không nghề nghiệp, ăn bám ở nhà của bà lại có tư cách kén cá chọn canh với một người phụ nữ ưu tú vượt xa nó về mọi mặt, thậm chí còn chê đối phương "quá mạnh mẽ". Đây đã không còn là thiên vị nữa, đây rõ ràng là sự "trọng nam khinh nữ" thâm căn cố đế, ăn sâu vào xương tủy. Bà không phải thấy tôi không xứng với người tốt hơn, mà bà thực tâm nghĩ rằng, tôi chỉ xứng đáng với mức đó, thậm chí như thế vẫn còn là quá hiển hách đối với tôi rồi. Còn con trai bà, dù có là kẻ phế vật, cũng phải xứng với người tốt nhất, và người đó phải là kiểu người tự tìm đến, không mạnh mẽ, biết phục vụ nó. Thật nực cười, và thật bi thảm làm sao. Bao nhiêu năm qua, chuyện tương tự còn ít sao? 03 Từ nhỏ đến lớn, tôi và em trai cãi nhau, người sai luôn là tôi. Em trai làm vỡ bình hoa, tôi bị mắng, lý do là vì tôi không trông chừng nó cho kỹ. Em trai thi không đạt, tôi bị mắng, lý do là vì tôi học giỏi, tại sao không thể giúp nó? Tôi đỗ đại học trọng điểm, mẹ tôi nói: "Con gái học nhiều thế để làm gì? Sau này chẳng phải cũng đi lấy chồng thôi sao." Tôi tìm được việc tốt, bắt đầu kiếm tiền, mẹ tôi lập tức đề nghị: "Con ở nhà thì phải đóng tiền thuê phòng." Còn em trai? Nó đương nhiên không phải đóng. Nó là con trai, là gốc rễ của gia đình, là cột trụ tương lai. Tiền thuê phòng tôi đóng, quay ngoắt lại đã chui tọt vào sổ tiết kiệm mua nhà cho em trai tôi. Lấy danh nghĩa mỹ miều là: "Để dành cho em con lấy vợ, sau này nó khá lên, chẳng lẽ lại quên người chị này sao?" Đúng thế, nó đương nhiên không quên tôi —— không quên cách hút máu từ trên người tôi! Mẹ tôi thực sự cảm thấy tôi không bằng em trai. Ngay cả khi thành tích của tôi tốt hơn, năng lực mạnh hơn, kiếm tiền nhiều hơn nó. Trong mắt bà, tất cả những điều đó đều là "con gái nên làm", là bổn phận, là để sau này phục vụ gia đình, phục vụ chồng, phục vụ đứa con không ra gì của bà tốt hơn. Còn việc dưỡng già, làm việc lớn, gánh vác gia đình, những "trọng trách" này đương nhiên phải đặt lên vai đứa con quý tử của bà. Dù cho đôi vai ấy, ngay cả chính nó còn chẳng gánh nổi bản thân mình. Sự tương phản cực lớn trong lần xem mắt này giống như một chiếc chìa khóa, mở toang cánh cửa mang tên "tự lừa dối mình" trong lòng tôi. Sau cánh cửa đó là hiện thực máu lạnh. Mẹ tôi, mẹ ruột của tôi, bà chính là coi thường tôi. Từ tận đáy lòng, bằng sự thật chân thành nhất mà coi thường tôi. Đã như vậy, tôi việc gì phải tiếp tục cố gắng chứng minh điều gì nữa? Bà muốn tôi không xứng với em trai, vậy thì tôi sẽ cho bà thấy thế nào là "không xứng". Bà cảm thấy tôi chỉ xứng với hạng kém cỏi, vậy thì tôi sẽ "kém cỏi" cho bà xem.